8 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie o sygn. II CSKP 89/26, który może mieć istotne znaczenie dla osób posiadających kredyty konsumenckie lub pożyczki.
Sąd Najwyższy uchylił wcześniejszy wyrok sądu II instancji i szeroko odniósł się do zasad stosowania sankcji kredytu darmowego (SKD). W uzasadnieniu zwrócił szczególną uwagę na obowiązki informacyjne banków i innych kredytodawców.
Wyrok pokazuje, że nie wystarczy samo umieszczenie wymaganych informacji w umowie. Muszą być one również prawidłowe, jasne i zrozumiałe dla konsumenta.
Sankcja kredytu darmowego ma chronić konsumenta
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że sankcja kredytu darmowego pełni nie tylko funkcję ochronną, ale również prewencyjną. Ma skłaniać banki i innych kredytodawców do prawidłowego przygotowywania umów oraz przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów.
Jeżeli określone wymagania nie zostaną spełnione, konsekwencją może być zastosowanie SKD. W takim przypadku konsument co do zasady zwraca jedynie udostępniony kapitał, bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy.
Jakie elementy umowy mają szczególne znaczenie?
W uzasadnieniu Sąd Najwyższy odniósł się do kilku istotnych kwestii związanych z umowami kredytów konsumenckich.
Całkowita kwota i całkowity koszt kredytu
Obie wartości powinny zostać określone prawidłowo. Nie są to jedynie formalne informacje znajdujące się w umowie – mają umożliwić konsumentowi zrozumienie, ile pieniędzy rzeczywiście otrzymuje i jaki będzie całkowity koszt zobowiązania.
RRSO
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania powinna zostać obliczona na podstawie prawidłowych danych. Jej zadaniem jest pokazanie konsumentowi rzeczywistego kosztu kredytu i umożliwienie porównania różnych ofert.
Odsetki i pozostałe koszty
Sąd Najwyższy odniósł się również do sposobu naliczania odsetek. Koszty kredytu nie powinny być traktowane tak samo jak kapitał faktycznie udostępniony konsumentowi i dodatkowo oprocentowywane.
Zmiany opłat i prowizji
Jeżeli umowa pozwala bankowi zmieniać opłaty lub prowizje, zasady takich zmian powinny być jasno określone. Konsument powinien móc ustalić, w jakich sytuacjach i z jakiego powodu dana opłata może się zmienić.
Harmonogram spłat
Informacje dotyczące spłaty powinny być przedstawione w sposób pozwalający konsumentowi zrozumieć strukturę jego zobowiązania, w tym sposób rozliczania kapitału, odsetek i pozostałych kosztów.
Prawo odstąpienia od umowy
Konsument powinien otrzymać pełną i zrozumiałą informację o możliwości odstąpienia od umowy oraz związanych z tym konsekwencjach.
Co ten wyrok może oznaczać dla kredytobiorców?
Szczególnie ważne jest stanowisko dotyczące naruszenia obowiązków informacyjnych.
Do zastosowania sankcji kredytu darmowego może mieć znaczenie już jedno naruszenie wymogów określonych w ustawie, jeżeli należy ono do naruszeń objętych sankcją. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na szereg nieprawidłowości i szczegółowo omówił obowiązki kredytodawcy.
Co istotne, sam fakt podpisania umowy przez konsumenta i potwierdzenia, że jej treść jest dla niego zrozumiała, nie oznacza automatycznie, że bank prawidłowo wykonał swoje obowiązki.
Liczy się również to, czy przekazane informacje były rzeczywiście kompletne, jasne i zgodne z przepisami.
Masz kredyt konsumencki lub pożyczkę?
Nawet standardowa umowa przygotowana przez bank może wymagać dokładniejszej analizy. Nieprawidłowości dotyczące kosztów kredytu, RRSO czy obowiązków informacyjnych mogą mieć znaczenie dla praw kredytobiorcy.
Jeżeli masz kredyt konsumencki lub pożyczkę, możesz przesłać nam swoją umowę. Sprawdzimy ją pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego.
.png)
